اتم آنقدر کوچک است که نمی توان آن را دید اما مانند جسمی که درون جعبه است و دیده نمی شود، می توان با بررسی  رفتاری که از خود نشان می دهد، در مورد شکل و ویژگی های آن حدس هایی زد.

- هر چه شکل و ویژگی های پیشنهادی، شمار بیشتری از ویژگی های یک اتم را توجیه کند، آن حدس دقیق تر ودرست تر است.

رادرفورد :

ارنست رادرفورد دانشمند نیوزلندی چهارده سال پس از تامسون ساختار دیگری برای اتم

پیشنهاد کرد و مدل تازه ای برای آن ارائه داد و اظهار داشت : 

« اتم دارای هسته ی کوچکی است که تقریبا همه ی جرم اتم در آن متمرکز شده است و

هسته دارای بار الکتریکی مثبت است و الکترون ها دور هسته قرار گرفته و آن را محاصره

کرده اند. در ضمن بیش تر حجم اتم را فضای خالی تشکیل می دهد . »

- نتایج آزمایشات رادرفورد:

1- یک هسته ی کوچک که تقریباً همه ی جرم اتم درآن متمرکز شده است.

2- هسته ی اتم دارای بار الکتریکی مثبت است.

3- حجم هسته ی اتم درمقایسه با حجم اتم بسیار کوچک است زیرا بیش تر حجم اتم را فضای خالی تشکیل می دهد.

4- هسته ی اتم به وسیله ی الکترون ها محاصره شده است.

- اگر هسته ی اتم را به اندازه ی یک گوی کوچک در نظر بگیرید در این صورت یک اتم به اندازه ی یک استادیوم فوتبال خواهد بود.

- رادرفورد در مدل خود بار مثبت هسته ی اتم را به ذره هایی به نام پروتون نسبت داد.

- بار الکتریکی پروتون = بار الکتریکی الکترون - جرم پروتون 2000برابربیشتر از الکترون است .

-- در مدل اتمی رادرفورد الکترون ها روی هسته سقوط می کنند .چون تحت جاذبه ی قوی پروتون ها قرار می گیرند.

نوترون چگونه کشف شد ؟

با اندازه گیری هایی که ارنست رادرفورد انجام داده بود ، متوجه شد که جرم هسته اتم تقریبا دوبرابر تعداد پروتون‌ها است . بدین ترتیب او پیش بینی کرد که ذره ای دیگر باید در هسته باشد تا این کمبود جرم را جبران کند .

در سال ۱۹۳۲ جیمز چدویک آزمایشی ترتیب داد . او بریلیم را با آلفا بمباران کرد و متوجه شد ذره ای با قدرت نفوذ بسیار بالا از هسته اتم بیرون می زند که در میدان مغناطیسی منحرف نمی شود . ابتدا فکر کرد باید اشعه X یا گاما باشد اما هنگامی که سرعت آن را اندازه گرفت متوجه شد سرعت این ذره یک دهم سرعت نور است . به همین دلیل این ذره را که جرم آن حدود جرم پروتون و بیشتر بود ، بار الکتریکی نداشت و سرعت آن یک دهم سرعت نور بود نوترون نامید و آن را به هسته نسبت داد.

 - نوترون ها در ایجاد یک نیروی جاذبه ای قوی برای کنار هم نگاه داشتن پروتون ها در هسته ی اتم نقش مهمی دارند.

- هنگامی که هسته ی یک اتم می شکند یا تلاشی می یابد انرژی بسیار زیادی آزاد می شود به این انرژی آزاد شده انرژی هسته ای می گویند.

در طبیعت ایزوتوپ های فراوانی از عناصر مختلف وجود دارند . امروزه با پیشرفت علم هسته

ای ، در آزمایشگاه ها توانسته اند ایزوتوپ های جدیدی از عناصر مختلف تولید کنند بطوری

برخی از آن ها در طبیعت وجود دارند. 

همانطور که می دانید هرگز نمی توان یک اتم را جدا کرده، آن را در ترازو گذاشت و جرم آن را اندازه گرفت. زیرا واحد گرم یا میلی گرم (که ترازو آن را نشان می دهد) برای بیان جرم اتم بسیار بسیار بزرگ است.

درواقع همیشه باید واحد اندازه گیری و کمیت مورد اندازه گیری با هم سنخیت داشته باشند، به عنوان مثال فاصله ی شیراز مشهد را نمی توان با سانتی متر یا متر اندازه گیری نمود، بلکه این فاصله به دلیل بزرگی با کیلومتر سنجش می شود.

حال جرم یک اتم هم نمی تواند با گرم اندازه گیری شود، زیرا جرم یک اتم در حدود ۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱/۰ گرم است.

پس باید دنبال یک واحد بگردیم که جرم اتم را با ان واحد اندازه گرفته و بیان کنیم.

دانشمندان در این مورد خیلی فکر کردند تا اینه نتیجه گرفتند که یک اتم را به عنوان واحد انتخاب کنند و بقیه اتمهخا را نسبت به آن بسنجند. به عنوان مثال در ابتدا اتم ئیدروزن را به عنوان واحد در نظر گرفتند و مثلا” می گفتند جر بور ده برابر جرم ئیدروزن می باشد.

اما بعدها این واحد به اتم اکسیژن تغییر نمود و در نهایت شیمی دانها برای بیان جرم عنصرها بدین صورت عمل کردند که فراوان ترین ایزوتوپ کربن یعنی کربن ۱۲ را بعنوان استاندارد انتخاب کردند و جرم عنصرهای دیگر را با استفاده از نسبتهایی که در محاسبات آزمایشگاهی بدست آمده بود، بیان کردند.

به عنوان مثال با استفاده از نسبتهایی که در محاسبات آزمایشگاهی بدست آمده، مشخص شده است که جرم اتم اکسیژن چهار سوم برابر جرم اتم کربن است. با توجه به اینکه جرم اتم کربن ۱۲ می باشد جرم اتم اکسیژن را محاسبه کرد. در این مقیاس جرم اتم اکسیژن برابر ۱۶ خواهد شد.

واحد جرم اتمی amu است که کوتاه شده ی عبارت atomic mass unitاست. در این مقیاس جرم پروتون و نوترون ۱ amu است.

وزن اتمی عنصر کلر میانگین جرمهای اتمی توزین شده ایزوتوپهای طبیعی این عنصر است. این میانگین را نمی‌توانیم با جمع کردن جرمهای ایزوتوپها و تقسیم کردن آن بر 2 بدست بیاوریم. مقداری که به این طریق به دست می‌آید، تنها در صورتی درست است که عنصر کلر شامل تعدادی مساوی از اتمهای دو ایزوتوپ باشد. برای بدست آوردن میانگین وزنی باید جرم اتمی هر ایزوتوپ را در کسر فراوانی آن ضرب کنیم و مقادیر حاصله را با هم جمع کنیم. کسر فراوانی معادل اعشاری در صد فراوانی است. مقدار پذیرفته شده برای کلر 35.453±0.001U است. هیچ اتم کلری ، جرم 35.453 u ندارد، اما فرض چنین اتمی آسانتر است.

درطبیعت چند نوع اتم کربن وجود دارد. اتم کربن 12 ، که به‌عنوان استاندارد برای وزنهای اتمی بکار گرفته می‌شود، فراوانترین نوع آن است. هر گاه درصدها و جرمهای همه انواع کربن را به‌حساب آوریم، جرم نسبی میانگین برای کربن موجود در طبیعت 12.011 می‌شود و این مقداری است که به‌عنوان وزن اتمی کربن ثبت می‌شود.

 تمرین

۱-ايزوتوپ هاي يک عنصر از نظر عدد ...........و تعداد...........با هم تفاوت دارند .

الف)جرمي-پروتون ها                                               ب)جرمي-نوترون ها

  ج)اتمي- الکترون ها                                               د)اتمي – پروتون ها

۳-کدام جفت از نمادهاي زير،دوايزوتوپ را نشان مي دهد؟

الف)Na₁₁²³ وNa₁₂²³                                        ب)Cu₃₉⁶³ وCu₆₄³⁹

  ج)Li₂⁷ وLi₂⁶                                                د)Mg₂₄¹² وMg₂₆¹²

۴-نام ايزوتوپي از هيدروژن با يک پروتون و دو نوترون کدام است؟

الف)پروتيم         ب)دو تريم                        ج)تريتيم                            د)هليم

۵-دو ايزوتوپ طبيعي از يک عنصر داراي جرم و درصد فراوانيamu0 /54(00/20%

)وamu00/56(00/80%)

است ,جرم اتمي ميانگين اين عنصر کدام است؟

الف)20/54                ب)80/54            ج)40/54                             د)60/55

۶-کدام گزينه نادرست است؟

الف) 12/1جرم يک اتم ­­C_­­¹²=amu1                         ب) جرم يک اتم H¹=amu1

  ج) جرم يک اتم C¹²=amu12                      د)  جرم يک اتم O¹⁶ =amu16

دید کلی

اتمها ذرات بسیار کوچکی هستند که تک تک آنها را نمی‌توان وزن کرد. یک جنبه بسیار مهم از کار "دالتون" ، کوشش او برای تعیین جرمهای نسبی اتمها بود. دالتون سیستم سنجش خود را برمبنای اتم هیدروژن گذاشت و جرم همه اتمهای دیگر را با جرم اتم هیدروژن مقایسه کرد.

دالتون و تعیین جرم اتمی اکسیژن از آب

آب ، ماده مرکبی است که از لحاظ جرمی % 88.8 هیدروژن و % 11.2 اکسیژن دارد. دالتون بطور نادرست پذیرفته بود که آب از یک اتم اکسیژن با یک اتم هیدروژن ترکیب شده است. براین مبنا ، نسبت جرم یک اتم اکسیژن تنها به یک اتم هیروژن تنها ، 88.8 یعنی تقریبا 8 به 1 می‌شد. با تخصیص جرم اختیاری 1 به اتم هیدروژن ، جرم نسبی 8 برای اتم اکسیژن بدست می‌آید.

فرمولی را که دالتون برای آب بکار گرفته بود، نادرست بود. در واقع یک اتم اکسیژن با دو اتم هیدروژن ترکیب می‌شود. بنابراین جرم یک اتم اکسیژن تقریبا 8 برابر جرم دو اتم هیدروژن است. اگر به یک اتم هیدروژن جرم 1اختصاص داده شود، جرم دو اتم هیدروژن 2 خواهدشد و بر این مقیاس جرم نسبی یک اتم اکسیژن 8 برابر 2 یعنی 16 می‌شود.

وزن اتمی

گرچه دالتون در تعیین جرمهای نسبی اشتباه کرده بود، اما اعتبار معرفی این مفهوم و تشخیص اهمیت آن را باید از آن دالتون بدانیم. این مقادیر را وزنهای اتمی نامیده‌اند. این واژه از لحاظ معنی درست نیست، زیرا باید جرم ارجاع شود نه وزن ، اما بر اثر کاربرد طولانی مجاز شمره می‌شود.

واحد جرم اتمی

هر گونه مقیاس برای جرم اتمی نسبی باید بنابر مقداری اختیاری باشد که به یک اتم انتخابی استاندارد نسبت داده می‌شود. دالتون اتم هیدروژن را به‌عنوان اتم استاندارد انتخاب کرد و مقدار یک را به آن نسبت داد. در سالهای بعد شیمیدانان ، اکسیژن طبیعی را به عنوان استاندارد انتخاب کردند و وزن اتمی آن را دقیقا 16 در نظر گرفتند.

استانداردی که امروزه بکار می‌رود، اتم ₆¹²C است. واحد جرم اتمی ( که نماد SI آن U است) به عنوان یک دوازدهم جرم اتم ₆¹²C تعریف می‌شود. بنابراین با این مقیاس جرم اتم ₆¹²C دقیقا 12U است. اما جرم یک اتم را نمی‌توان با این مقادیر محاسبه کرد. به استثنای ₁¹H (که هسته آن تنها یک پروتون دارد) ، حاصل جمع جرمهای ذراتی که یک هسته را می‌سازند، همواره بیشتر از جرم واقعی هسته است.

انرژی اتصال هسته

"انیشتین" نشان داد که جرم و انرژی هم‌ارز هستند. این تفاوتهای جرمی ، برحسب انرژی ، آنچه را که انرژی اتصال هسته نامیده می‌شود، توجیه می‌کند. اگر جدا کردن اجزای هسته ممکن باشد، انرژی اتصال ، انرژی لازمه برای چنین کاری است. عکس این فرایند یعنی متمرکز شدن نوکلئونها در یک هسته ، موجب آزاد شدن انرژی اتصال می‌شود که همراه با کاهش جرم است.

تعیین جرمهای اتمی با استفاده از طیف‌سنج جرمی

جرمهای اتمی با استفاده از طیف سنج جرمی معین می‌شود. غالبا عناصر موجود در طبیعت مخلوطی از ایزوتوپها هستند. در این موارد ، با طیف سنج جرمی می‌توان مقدارنسبی هر ایزوتوپ موجود در عنصر و همچنین جرم اتمی هر ایزوتوپ را معین کرد. داده‌های آزمایشی در مورد کلر نشان می‌دهد که این عنصر مرکب از % 75.77 اتمهای ₁₇³⁵Cl ( باجرم 34.969 u) و % 24.23 اتمهای ₁₇³⁵Cl (با جرم 36.266 u ) است. هر نمونه از کلر که از یک منبع طبیعی بدست آمده باشد، شامل این دو ایزوتوپ با همین نسبت است.

جرم اتمی ایزوتوپهای طبیعی

وزن اتمی عنصر کلر میانگین جرمهای اتمی توزین شده ایزوتوپهای طبیعی این عنصر است. این میانگین را نمی‌توانیم با جمع کردن جرمهای ایزوتوپها و تقسیم کردن آن بر 2 بدست بیاوریم. مقداری که به این طریق به دست می‌آید، تنها در صورتی درست است که عنصر کلر شامل تعدادی مساوی از اتمهای دو ایزوتوپ باشد. برای بدست آوردن میانگین وزنی باید جرم اتمی هر ایزوتوپ را در کسر فراوانی آن ضرب کنیم و مقادیر حاصله را با هم جمع کنیم. کسر فراوانی معادل اعشاری در صد فراوانی است. مقدار پذیرفته شده برای کلر 35.453±0.001U است. هیچ اتم کلری ، جرم 35.453 u ندارد، اما فرض چنین اتمی آسانتر است.

درطبیعت چند نوع اتم کربن وجود دارد. اتم کربن 12 ، که به‌عنوان استاندارد برای وزنهای اتمی بکار گرفته می‌شود، فراوانترین نوع آن است. هر گاه درصدها و جرمهای همه انواع کربن را به‌حساب آوریم، جرم نسبی میانگین برای کربن موجود در طبیعت 12.011 می‌شود و این مقداری است که به‌عنوان وزن اتمی کربن ثبت می‌شود.

چرا وسایل آتش بازی رنگارنگ اند؟

تقریباً در تمام کشورهای جهان در جشن‏ها و اعیاد ملی و مذهبی از وسایل آتش‏بازی استفاده می‏شود. آنها پس از اشتعال، منفجر می‏شوند و آبشاری از رنگ‏های مختلف به وجود می‏آورند. آیا می‏دانید چرا وسایل آتش‏بازی این چنین رنگارنگ‏اند؟

وسایل آتش‏بازی از مخلوط کردن نیترات پتاسیم، گوگرد، زغال سنگ و نمک‏های برخی از فلزات تهیه می‏شوند. برای آنکه وسایل آتش‏بازی را به رنگ‏های مختلف در آورند، به آنها نمک‏های فلزاتی چون باریم، منیزیم، سدیم و استرونسیم می‏افزایند.

برای این منظور این مواد را با کلرات پتاسیم مخلوط می‏کنند. نمک‏های باریم، رنگ سبز و سولفات استرونسیم، رنگ آبی آسمانی ایجاد می‏کنند. کربنات استرونسیم باعث ایجاد رنگ زرد می‏شود، در حالی که نیترات استرونسیم رنگ قرمز به وجود می‏آورد.

نمک‏های سدیم، رنگ زرد و نمک‏های مس رنگ آبی پدید می‏آورند پودر آلومینیم نیز باعث ایجاد باران نقره‏ای می‏شود. وقتی وسایلآتش بازی منفجر می‏شوند، این نمک‏ها می‏سوزند و رنگ‏های مختلفی فوران می‏کنند. به این ترتیب منظره‏ای جالب و زیبا پدید می‏آید.

وسایل آتش‏بازی نخستین بار در چین تولید شدند و مورد استفاده قرار گرفتند. صدها سال بعد، مردم اروپا، عربستان و یونان نیز طرز تهیه وسایل آتش‏بازی را آموختند و از آن استفاده کردند

توليد رنگهاي متفاوت در هنگام آتش بازي:

در آزمايش شعله هنگاميكه مثلاً تركيب مس دار داشته باشيم، رنگ آبي شعله به سبزي

مي گرايد. و اگر در لوله پرتوي كاتدي گاز هيدروژن باشد به رنگ صورتي در مي آيد.

اين سؤال در ذهن به وجود مي آيد كه اين رنگها چگونه توليد مي شود و مربوط به چيست؟

اگر رنگ توليد شده از ملتهب شدن گاز هيدروژن در لوله پرتوي كاتدي به وسيله منشور

تجزيه كنيم و آن را بر روي آشكارساز (فيلم عكاسي) ظاهر كنيم، مي بينيم كه يك الگو

ظاهر مي شود. اين الگوي انرژي منحصر به فرد را طيف مي گويند. به نور نشر شده از

اتم هاي ملتهب كه مورد تجزيه قرار مي گيرند (به وسيله منشور) طيف نشري خطي مي گويند.

طيف:

1ـ پيوسته:مثل طيف نوري سفيد كه از منشور گذرانده شود، كه تمام طول موج هاي نور مريي را دارد، به طوريكه نوار رنگي با كناره ي نوار مجاور در هم مي آميزد.

2ـ ناپيوسته (گسسته): يا خطي ـ نواري (طيف عناصر) به حالت ملتهب (برانگيخته)

مجموعه از بعضي طول موج ها را دارد.

طيف:

1- جذبي: خطهاي تاريك در زمينه ي روشن معرف طول موجهاي جذب شده هستند.

2- نشري: (گسيلي): خطهاي روشن در زمينه ي تاريك معرف طول موج هاي گسيلي هستند.

· با گذراندن طيف جذبي و نشري يك عنصر بر روي هم يك طيف پيوسته بوجود مي آيد.

در طيف نشري و طيف جذبي هر عنصر فقط طول موجهاي معيني وجود دارد (نه همه ي

طول موج ها، خطهاي معين و مشخص و ثابت چه در زمينه ي روشن و چه در زمينه ي تاريك)

· اتم هر عنصر همان طول موجهايي را از نور سفيد (طيف پيوسته) جذب مي كند، كه

اگر به اندازه كافي گرم شود همان طول موج ها را تابش و نشر مي كند.

· هر خط در طيف؛ مربوط به يك طول موج با انرژي مشخص و ثابت است.

· طول موج مربوط به هر خط جذبي برابر؛ طول موج از طيف نشري همان عنصر است.

(طيف پيوسته)              نور سفيد تمام طول موج ها را دارد

(طيف نشري خطي) بعضي از طول موج ها را دارد. (در زمينه سياه )

طيف جذبي  بعضي از طول موج ها را ندارد. (در زمينه روشن)

كشف رابطه ميان طيف (الگوي ثابت انرژي) با ساختار اتم:

وجود يك ارتباط معني دار ميان الگوي ثابت و مشخص و معين انرژي (يعني همان طيف نشري خطي هيدروژن) با ساختار اتم، ذهن دانشمندان را به خود مشغول كرد. مدل اتمي رادرفورد براي توجيه اين طيف نارسا بود.زيرا طبق مدل اتمي رادرفورد الكترون ها در طراف هسته قرار گرفته اند.

در مدل اتمي رادرفورد در رابطه چگونگي توزيع الكترون در اطراف هسته توجيه درستي نبود.. پس، از توجيه طيف خطي و گسسته اتم هاي عناصر عاجز خواهد بود. طبق اين مدل الكترون مي تواند هر مقدار

انرژي را داشته باشد. (طبق اين مدل، اگر الكترون ثابت و ساكن فرض شود، به علت جاذبه هسته، روي هسته سقوط خواهد كرد.) و يا اگر حركت داشته باشد، يك حركت مارپيچي كه انرژي الكترون رفته رفته كم شود و با تابش طيف پيوسته، نهايتاً روي هسته سقوط خواهد كرد.

حركت مارپيچي (حلزوني) به طرف هسته سرنوشت مدل اتمي رادرفورد.  

helium: هلیم :

and carbon: و کربن :

 جذب و نشر انرژی تابشی توسط اتم ها اطلاعات زیادی در مورد ساختمان اتمی به ما میدهد. برای مطالعه این مبحث  شناخت ماهیت انرژی تابشی نیز تعریف مفاهیمی مانند  جذب ،نشر ،طیف خطی وپیوسته  ضروری به نظر می رسد.

انرژی  تابشی متشکل از دو میدان نوسانی و مغناطیسی والکتریکی است که در فضا با حرکت موجی انتقال می یابد برای هر موج فاصله در ماکزیمم یا دو مینیمم یک طول موج یا لاندا نامیده می شود

امواج الکترومغناطیس شامل محدوده وسیعی از طول موج ها هستند که تنها بخش کوچکی از آن توسط چشم ما قابل دیدن است این امواج از  طول موجهای بسیار کوتاه با انرژی های بسیار بزرگ مانند اشعه گاما  تا طول موج های بسیار بلند باانرژی های بسیار کم مانند امواج رادیویی را در برمیگیرند. از این بین تنها بخش کوچکی از امواج توسط چشم ماقابل دیدن می باشد.

وقتی شعاعی از تابش الکترومغناطیس از یک منشور میگذرد ، شکسته می شود. درجه شکست بستگی به طول موج آن شعاع دارد طول موج های کوتاه بیش از طول موج های بلند شکسته میشوند بنابراین برای تجزیه یک شعاع تابش متشکل از طول موجهای مختلف به طول موج های تشکیل دهنده آن می توان از منشور استفاده کرد

چون نور سفید ترکیبی از تمامی رنگهاست و تمامی طول موجهای محدوده مرئی راشامل میشود پس اگر از منشور عبور کند نوار عریضی از رنگها را شامل میشود که مانند رنگین کمان پیوسته ای است که در آن کناره هر نوار رنگی به کناره نوار مجاوردر هم می آمیزد مثلا بنفش در آبی و آبی در سبز و....  به این طیف، طیف پیوسته میگویند زیرا تمامی طول موج ها در بر می گیرد. 

ولی اگر شعاعی که از منشور میگذرد همه طول موج ها نداشته باشد طیف حاصله یک طیفی است که طیف خطی نامیده میشود طیف خطی فقط شامل طول موجهای معینی بوده و در بین خطوط مربوط به طول موجهای خاص نوار های تاریک دیده میشود. 

از دیدگاهی دیگر طیف ها را می توان به دو نوع جذبی و نشری تقسیم کرد.  

◄   طیف جذبی:

وقتی به یک ماده نوری را میتابانیم ماده قسمتی از نور تابیده شده را جذب کرده و باقی را عبور دهد اگر نور عبور کرده را از یک منشور عبور دهیم به طیف حاصله طیف جذبی میگویند. طیف جذبی میتواند خطی یا پیوسته باشد.

 طیف نشری:

 اگر یک ماده را از طریق حرارت دادن ویا قوس الکتریکی و یا یه هر طریق دیگر به شدت گرم کنیم ماده از خود نور تابش میکند ( پدیده نشر ) در صورتیکه تابش نشرشده را از یک منشور عبور دهیم به طیف حاصله طیف نشری گفته میشود طیف نشری هم میتواند خطی یا پیوسته باشد.

طیف نشری پیوسته

 ◄   طیف نشری خطی اتم ها:

اگر اتم های گازی شکل یک عنصر را در یک قوس الکتریکی ، یک جرقه الکتریکی،  ویا شعله گرم کنیم نور از آنها منتشر میشود. اگر شعاعی از این نور را توسط منشور تجزیه کنیم یک طیف خطی حاصل میشود از این رو به آن طیف نشری خطی اتمی میگویند

رای بررسی چگونگی این پدیده ، اتم هیدروژن را در نظر میگیریم :  

اتم هیدروژن تنها دارای یک الکترون است واین الکترون در پایین ترین مدار آن یعنی مدار اول قرار داردبه این حالت، حالت پایه می گویند. وقتی اتم هیدروزن را گرم کنیم الکترون آن تحریک شده وبا جذب انرژی از تراز پایه به تراز های بالاتر می جهد این حالت را حالت برانگیخته می گویند. ولی الکترون در تراز های بالا ناپایدار بوده و با رها کردن انرژی جذب کرده به تراز های پایین تر بر می گردد و این بار انرژی کسب کرده را  به صورت تابش بر می گرداند.

 اگر الکترون از تراز i به تراز f ارتقا  یابد به اندازه تفاوت انرژی  این دو تراز یعنی به اندازه( Ef - Ei) انرژی جذب میکند و در برگشت در صورتی که به همان تراز i برگردد همان مقدار انرژی را نشر میکند. بنابراین می توان نتیجه گرفت هرچه تفاوت انرژی دو لایه بیشتر باشد انرژی نور نشری بیشتر و طول موج آن کوتاه تر است.

طيف نشري

خطوط طیفی

طیف نشری

طیف جذبی

طیف اتمی از دیدگاه فیزیک کلاسیک

رابطه ریدبرگ - بالمر

نتیجه

1. هم در طیف گسیلی و هم در طیف جذبی هر عنصر ، طول موجهای معینی وجود دارد که از ویژگیهای مشخصه آن عنصر است. یعنی طیفهای گسیلی و جذبی هیچ دو عنصری مثل هم نیست.
   
   
2. اتم هر عنصر دقیقا همان طول موجهایی از نور سفید را جذب می‌کند که اگر دمای آن به اندازه کافی بالا رود و یا به هر صورت دیگر بر انگیخته شود، آنها را تابش می‌کند.